KOMPLEKSOWY PROJEKT ADAPTACJI LASÓW I LEŚNICTWA DO ZMIAN KLIMATU - MAŁA RETENCJA ORAZ PRZECIWDZIAŁANIE EROZJI WODNEJ NA TERENACH NIZINNYCH - KONTYNUACJA
Nadleśnictwo Kobiór informuje, iż przystąpiło do programu pn. „Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych – kontynuacja”.
Podmioty realizujące projekt:
- Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentowane przez CKPŚ
- 151 nadleśnictw z terenu 17 Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych
- Partnerzy projektu: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Centrum Ochrony Mokradeł
Okres realizacji:
2024-2028
Cel główny projektu:
Wzmocnienie odporności nizinnych ekosystemów leśnych na zagrożenia związane ze zmianami klimatu poprzez realizację do końca 2028 r. kompleksowych działań retencyjnych i przeciwerozyjnych ukierunkowanych na zapobieganie powstawaniu lub minimalizację negatywnych skutków naturalnych zjawisk/ procesów klimatycznych takich jak susze i pożary, powodzie i podtopienia, intensywne lub długotrwałe opady atmosferyczne, ekstremalne przepływy wód w korytach, spływy powierzchniowe, niszczące działanie wód wezbraniowych.
Cele szczegółowe:
- Rozwój systemów małej retencji poprzez wykonanie obiektów i kompleksowych zadań gromadzących wodę do końca 2028 r.
- Rozwój systemów związanych z przeciwdziałaniem zbyt intensywnym spływom powodującym nadmierną erozję wodną na terenach nizinnych poprzez wykonanie obiektów do końca 2028 r.
W Projekcie wyznaczono również dodatkowe cele związane z działaniami edukacyjnymi oraz monitoringiem tj.:
- Wzrost wiedzy nt. wpływu małej retencji wodnej na środowisko poprzez opracowanie metodologii oceny wpływu na podstawie monitoringu środowiska wybranych zadań do 2028 r.
- Zwiększenie efektywności działań w zakresie adaptacji do zmian klimatu poprzez opracowanie dobrych praktyk realizacji działań retencyjnych do końca roku 2028.
- Podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa poprzez realizację wydarzeń edukacyjnych dla min. 800 uczestników do końca 2028 r.
Planowane działania:
W ramach projektu będą realizowane inwestycje łączące przyjazne środowisku metody techniczne i biotechniczne, obejmujące m.in.:
- budowę, rozbudowę, przebudowę, odbudowę zbiorników małej retencji oraz zbiorników suchych;
- budowę, rozbudowę, przebudowę, odbudowę małych urządzeń piętrzących oraz gromadzących wodę w szczególności zastawek, progów, przetamowań koryt, przepustów z piętrzeniem, zastosowanych w celu spowolnienia odpływu wód powierzchniowych i/lub stworzenia tzw. retencji korytowej oraz rozlewisk;
- renaturyzację siedlisk podmokłych w szczególności poprzez podniesienie poziomu wód i ich stabilizację;
- przebudowę, rozbudowę lub rozbiórkę obiektów niedostosowanych do wód wezbraniowych lub zastąpienie ich innym rodzajem budowli komunikacyjnej, ale także budowę nowych obiektów w celu zabezpieczenia koryta oraz ochronę jakości wód (przede wszystkim mostów, przepustów, brodów);
- zabezpieczenie obiektów infrastruktury leśnej przed skutkami nadmiernej erozji wodnej związanej z nawalnymi opadami (m.in. kaszyce, narzut kamienny, umocnienia skarp);
- unaturalnianie koryt poprzez odtwarzanie naturalnej geometrii i trasy (remeandrowanie cieków naturalnych, meandrowanie rowu), tworzenie zróżnicowanych siedlisk w korycie np. układ bystrze-ploso oraz odtwarzania terenów zalewowych.
Projekt stanowi kontynuację działań realizowanych przez Lasy Państwowe w ramach projektów współfinansowanych z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 i 2014-2020.
Planowane rezultaty projektu:
W projekcie planuje się wykonanie łącznie 1030 sztuk obiektów i kompleksowych zadań (wskaźnik produktu), osiągnięcie pojemności obiektów małej retencji o wartości 7 065,2 tys. m3 oraz osiągnięcie objętości obiektów małej retencji w wartości 5 700 tys. m3 (wskaźnik rezultatu).
Ponadto dodatkowym wskaźnikiem realizacji projektu będzie podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa poprzez organizację wydarzeń edukacyjnych dla min. 800 uczestników.
Planowana wartość projektu:
- Całkowity koszt realizacji projektu: 511 560 000 zł
- Kwota wydatków kwalifikowalnych: 405 670 000 zł
Kwota dofinansowania z UE: 323 359 557 zł
Nadleśnictwo Kobiór zaplanowało do realizacji 3 zadania:
- odbudowa kompleksu stawów „Stare stawy” w Gminie Wyry
- przebudowa stawu Wspólnik na terenie Gminy Kobiór
- przebudowa stawu Dąbrowica na terenie Gminy Kobiór
Zadania mają na celu przywrócenie pierwotnej retencji stawów oraz zwiększenie retencji na terenach sąsiednich z uwzględnieniem ochrony torfowisk.
Wydawca treści
Ochrona ex situ żubra Bison bonasus w Polsce
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
- Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie (OKL)
- Nadleśnictwo Niepołomice
- Nadleśnictwo Kobiór
- Stowarzyszenie Miłośników Żubrów (SMŻ)
Tytuł projektu:
Ochrona ex situ żubra Bison bonasus w Polsce
Czas realizacji:
lata 2010– 2013
Wartość projektu: 7910853,40 zł
Dofinansowanie:
85% z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 działanie 5.1. V osi priorytetowej: Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych, umowa o dofinansowanie nr POIS.05.01.00-00-155/09/00
Współfinansowanie:
15% z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, umowa nr 615/2010/Wn-50/OP-WK-PS/D o współfinansowanie wydatków kwalifikowanych projektu realizowanego w ramach V priorytetu POIiŚ
Głównym celem projektu jest wdrożenie zatwierdzonej przez Ministra Środowiska „Strategii ochrony żubra Bison bonasus w Polsce". Projekt będzie obejmował działania ex situ, ale będzie mocno powiązany z czterema projektami obejmującymi ochronę gatunku in situ we wszystkich regionach jego występowania.
Jednym z ważniejszych celów ochrony gatunku jest dążenie do zwiększenia liczebności również w części ex situ, pod warunkiem zapewnienie komfortu zwierzętom, zatem dąży się do tworzenia nowych stad. W
projekcie zamierza się utworzyć nowe stado i wspomagać doradztwem wszelkie dalsze inicjatywy. W ramach utrzymania populacji żubra planuje się prowadzenie opieki nad stadami i poprawę komfortu ich bytowania. W projekcie planowany jest monitoring stanu zdrowia żubrów przy pomocy jednolitych z częściami in situ metod.
Istotnym zadaniem jest ochrona zmienności genetycznej w obrębie gatunku, dla której stada utrzymywane w niewoli stanowią rezerwę genetyczną. Projekt obejmuje między innymi analizy rodowodowe i monitoring genetyczny służące opracowywaniu bieżących planów wymiany /reintrodukcji/, wzbogacania stad poprzez przewóz właściwych zwierząt. Skuteczność ochrony zmienności genetycznej i przeciwdziałania negatywnym skutkom inbredu jest współmierna do wielkości populacji objętej programem, stąd konieczne jest uwzględnienie wszystkich stad każdej linii genetycznej (nizinnej lub nizinno-kaukaskiej), zarówno w kraju, jak i we współpracy z innymi krajami Europy. Ważnym działaniem związanym z ochroną zmienności genetycznej jest prowadzenie Księgi Rodowodowej żubrów.
Równie ważnym elementem dalszej ochrony żubra w Polsce jest podniesienie akceptacji społecznej oraz
przedstawienie znaczenia żubra jako gatunku spełniającego kryteria „umbrella species". Projekt obejmuje
informowanie lokalnych społeczności poprzez broszury czy stronę www na temat znaczenia żubra i celów
restytucji. Ważna jest również prezentacja gatunku w planowanych zagrodach pokazowych oraz organizowanie konferencji i warsztatów na temat projektu i czynnej ochrony gatunku.
Główny cel strategiczny: zapewnienie trwałości istnienia krajowej populacji żubra
- utrzymanie istniejących stad zamkniętych jako rezerwa genetyczna dla gatunku
- koordynacja i realizacja wymiany osobników pomiędzy stadami (zamkniętymi i wzbogacanie wolnych populacji osobnikami ze stad zamkniętych)
- ochrona zmienności genetycznej poprzez monitoring genetyczny, stworzenie Banku Genów Żubra oraz analizy i doradztwo w zakresie hodowli
Zadaniem projektu jest optymalizacja ochrony zmienności genetycznej gatunku w połączeniu z aspektami zdrowotnymi, współpraca krajowych ośrodków, współpraca z zagranicznymi hodowlami, wzrost rangi kraju w globalnym procesie ochrony żubra oraz wzrost wiedzy i akceptacji społeczeństwa dla żubra i potrzeb ochrony przyrody.

